Hard+Rock+-+Mikel+López+Izkue

//Letizia, ordenagailuaren pantailaren tamainaren arabera testua, irudiak eta bideoak tokitik mugitzen dira, ez da nire errua.//


 * HARD ROCK**

Hard rock-a 60eko hamarkadan sortutako genero musikala da, rock & roll, blues rock, psychedelic rock (psikodelikoa), garage rock eta country estiloen nahaste eta deribatu bat. Gainera, denborarekin estilo musikal honetatik grunge-a (Nirvana, Gruntruck,…) edo arena rock (Styx, The Who,…) bezalako musika mota berriak sortu ziren. Famatua da distortsionatutako gitarra, bateria eta baxuen erabilerarengatik. Genero honen ordezkari garrantzitsu batzuk dira Queen, Led Zeppelin, Motörhead, Guns N’ Roses eta AC/DC, besteak beste. Baita ere askotan heavy metal-aren sinonimo bezala kontuan hartzen da, nahiz eta metal-a geroago sortu zen.

media type="youtube" key="ZcKL134_C8s" width="329" height="277" align="left"


 * EZAUGARRIAK**

- 80eko hamarkadan eskala diatonikoen erabilera nagusitzen da. - Abestiak tonalitate handian egoten dira, eta tonalitate txikien erabilera oso ona egiten da. - Gitarraren distortsio maila altua. - Baterian 100-150 kolpe minutuko, 120 kolperen media. - Normalki abestietan gitarraren solo bat egiten da, normalki konplexua, letra eta melodia bezala. - Organoaren eta sintetitzaileen erabilera, bereziki glam metalaren garaian.


 * 1960 -- HASTAPENAK**

Jende askorentzat, hard rock-aren lehenengo aurrerapausoa The Kinks-en //You really got me// abestia da, 1964an sortutakoa, rhythm and blues-eko musikan oinarritutako //Inbasio Britainiarra// mugimenduaren parte zirela, The Who (//My Generation)// eta The Rolling Stones-ekin //(Satisfaction//) batera. Honen ondorioz, hard rock-aren oinarriak sortzen hasi ziren.

media type="youtube" key="zeEOEPH8cHs" width="425" height="350"media type="youtube" key="5MnDbWqe_kQ" width="425" height="350"media type="youtube" key="Y-sq4pYQx38" width="425" height="350"

Baita ere blues rock-ean oinarritutako taldeak bultzatu zuten hard rock-aren garapena, hala nola Cream (//I Feel Free//), The Jeff Beck Group (//Morning Dew//) edota Jimi Hendrix Experience (//Purple Haze//), izaten Hendrix munduko gitarrista hoberenetarikoa eta hard eta bereziki psychedelic rock-aren adierazle garrantzitsuenetako bat. Gitarrista hauek guztiak (Jimi Hendrix, Keith Richards [The Rolling Stones]), Jeff Beck… izan ziren hard rock-aren hain adierazgarria den gitarra soinu distortsionatuta erabiltzen.

Laburbiltzeko, nahiz eta jende askok uste duen blues rock-an oinarritutako bandak Cream edo Blue Cheer bezala izan zirela sustatu zutenak hard rock-a //You really got me//-ren ondoren, //Hard rock-aren trinitatea// bezala ezagutzen den hiru talde britainiarren elkartea izan zen genero honek indartu zuena 60eko hamarkadaren bukaeran: Deep Purple bere //In Rock// diskoarekin, Black Sabbath bere disko homonimoarekin eta Led Zeppelin //Led Zeppelin I// diskoarekin.




 * 1970 -- HEDAPENA**

Garai honetan hard rock-a asko garatu zen, bereziki lehen aipatutako //Hard rock-aren trinitatea//ri esker, asko bultzatu zutela genero hau. Talde horietan inspiratuak, hamarkada honen erdialde eta bukaeran Kiss, Scorpions, AC/DC, Thin Lizzy, UFO, Queen edota Aerosmith bezalako taldeak agertu ziren, izaten hauek hard rock-aren hedapenaren eragile nagusiak.



Zoritxarrez, 70eko hamarkadan hard rock-a kolpe indartsu bat jaso zuen Deep Purple-en banaketarekin 1976an (nahiz eta 1984an berriz elkartu ziren), Led Zeppelin-ekoa 1980an (John Bonham bateriaren heriotzaren ondorioz) eta heavy metal-aren sorreraren ondorioz Black Sabbath-en genero aldaketarekin. Modu honetan, hard rock-aren hiru banda abiarazle garrantzitsuenak “desagertu” ziren.

Hala ere, titulua esaten duen bezala, hamarkada honetan hard rock-aren hedapena eman zen: talde berri askoren sorrera aparte utzita, izan zela garapen honen eragile nagusienetarikoa, hamarkada honetan sortu ziren hard rock-aren abesti famatuenetarikoak, hala nola Led Zeppelin-en //Stairway to Heaven,// AC/DC-ren //Highway to Hell//, Queen-en //Bohemian Rhapsody// edota, nahiz eta hard rock eta southern rock-aren arteko nahaste bat den, Lynyrd Skynyrd-en //Sweet Home Alabama//.

media type="youtube" key="BcL---4xQYA" width="425" height="350"media type="youtube" key="fJ9rUzIMcZQ" width="425" height="350"media type="youtube" key="GcsROMfxNyY" width="425" height="350"


 * 1980 – GLAM METALAREN GARAIA**

Nahiz eta 70eko hamarkadan izan zen hard rock-aren garapen nagusia, hamarkada honetan arrakasta komertzial handiena izan zuen, adibidez, munduko disko salduenetariko baten agerpenarekin, //Back in Black//, AC/DCk atera zuen diskoa bere abeslari Bon Scotten heriotzaren ondoren.



80eko hamarkada markatuta dago baita ere genero musikal berri baten sorrerarekin, glam metala, hard rock eta heavy metaleko nahaste bat zela, eta inspiratuta zegoela 70eko hamarkadaren glam rock-an (David Bowie, New York Dolls…). Oso popularra bihurtu zen, bereziki MTV eta irratien difusioarengatik. Famatua da sexu, alkohol, droga eta plazerarekin dituen erlazioekin. Musika mota honen ordezkari batzuk Mötley Crüe, Twisted Sister edo Bon Jovi dira. media type="youtube" key="lDK9QqIzhwk" width="422" height="350"

Hard rock-ara itzultzen, 80eko hamarkada oso talde eta abesti onak ekarri zituen glam metalaz aparte, adibidez, hamarkada honetan hard rock-aren banda adierazgarrienetako bat sortu zen: Guns N’ Roses. Talde honek bultzada indartsu bat eman zioten hard rock-ari bere gitarristari esker (Slash, gitarrista hoberenetariko bat), eta bere lehenego diskoari esker, //Appetite for Destruction //, munduko disko debut salduena.

media type="youtube" key="oobDQ0vdm8M" width="381" height="315" align="left"


 * 1990 – GRUNGE[[image:NirvanaNevermind.jpg width="265" height="310" align="right" caption="Nirvana - Nevermind"]] **

Hamarkada honek glam metalaren desagerpena ikusi zuen, bereziki komunikazio-bideen atentzioa genero berri batean piztuta zegoelako : grunge-an.

Grunge-a, hainbat genero musikaletan oinarrituta zegoela (haien artean, hard rock-a), 80eko hamarkadaren bukaeran sortu zen, baina benetan indarra hartu zuen 90eko hamarkadaren hasieran Nirvana taldearen //Nevermind// diskoarekin, eta Pearl Jam-en //Ten//. Grunge-a Washington inguruko lekuetan (bereziki Seattle-en) sorturiko musika mota da, famatua bere soinu triste eta distortsionatuarengatik. Hain popularra bihurtu zen bizitza mugimendu bat sortu zuela, grunge mugimendua. Talde batzuk Nirvana (famatuena), Alice in Chains edo Soundgarden dira.

media type="youtube" key="hTWKbfoikeg" width="425" height="350"media type="youtube" key="pkcJEvMcnEg" width="425" height="350"



Hamarkada honetan Guns N’ Roses edo Aerosmith bezalako hard rock taldeak indar askorekin jarraitu zuten nahiz eta grunge-aren difusioa oso handia izan zen, bereziki grunge mugimendua hamarkadaren bukaeran bukatu zelako Nirvana taldearen liderraren, Kurt Cobain, heriotzaren ondorioz.

media type="youtube" key="8SbUC-UaAxE" width="425" height="350" align="center"


 * GAUR EGUN – REVIVAL-AK ETA ITZULERAK **



Mende aldaketarekin, hard rock-a talde zaharren itzulerak bizi zituen, hala nola AC/DC edo Europe, eta hard rock-a aukeratutako talde berrien sorrerak (revival-ak) egon ziren, adibidez Wolfmother, Foo Fighters (bere liderra Nirvanaren bateria izan zen), The Darkness…

media type="youtube" key="uDOJ5MDz5Sk" width="425" height="350" align="right" media type="youtube" key="SBjQ9tuuTJQ" width="425" height="350" align="right"


 * ERAGINA**

Hard rock-a, hain genero zabala izatean, musika mota guztietan eragina izan du, gitarra distortsionatuaren erabilerarekin, besteak beste. Eta hori ikusteko musika banda famatuak ikusi behar ditugu soilik, behin gutxienez hard rock abestiren bat egin dutela: The Beatles (//Helter Skelter//), David Bowie (//The Man Who Sold The World//)…

media type="youtube" key="QWuXmfgXVxY" width="425" height="350" align="left"

media type="youtube" key="6x5OubSeb-U" width="425" height="350" align="left"


 * BESTE ABESTIAK**

Zati honetan hard rock-aren beste abesti famatu batzuk jarriko ditut eredu bezala:

media type="youtube" key="4BstyQX-kQQ" width="425" height="350"media type="youtube" key="CM30iNH8TqA" width="425" height="350"media type="youtube" key="jTZU3cHRKaM" width="425" height="350" media type="youtube" key="2WX_4FNoto4" width="425" height="350"media type="youtube" key="N_5kv8QeBBc" width="425" height="350"media type="youtube" key="o1tj2zJ2Wvg" width="425" height="350" media type="youtube" key="HgzGwKwLmgM" width="425" height="350"media type="youtube" key="9LjbMVXj0F8" width="425" height="350"media type="youtube" key="CB17uWuBrL0" width="425" height="350"


 * BIBLIOGRAFIA**
 * []
 * []
 * []
 * Aipatutako taldeen wikipedian dauden orrialdeak.