xabier+irisarri

=REGGAE:=

Reggaea,, 1960ko hamarkadan jaio zen Jamaikan. Rocksteady deitu zioten, turistentzat aproposak ziren erritmo eta letra goxoak zituen musikari. Jamaikako independentzia ondoren misertia etorri zitzaien jamaikarrei. Urteak pasa ziren eta Marcus Garveyren esanek begiak ireki zizkien eta beltza izatea ona zelaeta beltz izateagatik harro sentitu behar ziren mezuak reggae musikaren bidez sukarra bezala zabaldu ziren, irrati eta bozgorailuak lagunduta. Garai berri baten sorrera zen.

1960ko hamarkada, reggae musikaren urrezko aroa izan zen; bai musikalki eta baita eduki eta sentimenduei dagokienez. Musika jaioberriaren indarra, **Bob Marley** bezalako abeslari eta musikari handiei esker, mundu osora zabaldu zen. Diskogintzarentzat, garai ilunak izan ziren reggaearentzat, baina, gaur egun, galduta zeuden edota lortzeko oso zailak ziren garai hartako altxor ugari berreskuratzen ari dira. Azpimarratzekoa da Blood & Fire, Pressure Sounds edota, Trojan bezalako diskoetxeak egiten ari diren lana.

BOB MARLEY

media type="youtube" key="0sKH-BBl-eM" width="425" height="350"
**1980ko** hamarkadan eta Bob Marleyren heriotzarekin,, gauzak nahasten hasten dira reggae munduan. Sound systemetan animatzaile bezala hasi ziren hizlariek edo toasterrek estilo propioa sortu dute eta U-Roy, Big Youth, Dennis Alcapone eta antzekoek belaunaldi berriaren etorrera ezagutzen dute; Dillinger, Scotty, Yellow Man, Charlie Chaplin, ... Jarrerak aldatzen hasi dira. Dancehall-ak lehen pausoak emango ditu eta produkzio berriak nagusitzen dira. Sugar Minott, Don Carlos, Barrington Levy, Triston Palmer, Michael Prophet... Hamarkadaren azken urteekin batera eta teknologi berrien aurrerapenekin, reggaeak itxura berria ezagutuko du; erritmo kaxak, sintetizadoreak, samplerrak... jamaikarrak maisuak dira soinuekin jolastu eta esperimentatzeko garaian.

**Gaur egun**
Euskal Herrian, (Hegoaldean bereziki) apenas entzuten den arren, gaur egun reggae musikaren dancehall-ragga estiloak arrakasta komertzial izugarria du, nahiz eta oraindik Bob Marleyren doinuak nonahi entzun daitezken.

Rastafariak
Erlijio gehienekin gertatu bezala, rastafarismoak ere interpretazio asko ditu, eta urteekin aldatuz joan dira. Aldaketarik gabe mantendu direnak ere badaude, eta rasta gehienek errespetatzen dituzte, gutxi gorabehera. Adibidez, rastafariek debekatuta dute alkohola edatea, tabakoa erretzea eta arraina edota haragia –bereziki txerrikia– jatea. Gatza ere debekatuta dute. Gorputzaren eta arimaren garbitasuna adierazteko //**Ital**// hitza erabiltzen dute, naturala, garbia ez den guztiak ispiritua zikintzen duelako eta ezin dute onartu. Rasta erlijioaren jarraitzaileen paradisuak **//Zion//** du izena. Hiltzen direnean, **//Zion//** izeneko lurraldera doazela uste dute. Rastafariek debekatua dute ilea, bizarra edota gorputz-atalak moztea ere. Hau dela eta ilea asko hazten zaie, eta beltzek ilea oso kizkurra dutenez, txurroak sortzen zaizkie. Txurro hauei “//**dreadlock**//” deitzen diete rastafariek. Arau eta betebehar hauek zintzo jarraitzea konpromiso erlijiosoaren eta fededun zintzoaren adierazgarri dira. Hala ere, azkenean bakoitzak ahal duen neurrian betetzen ditu eta ezin da orokortu. Txurroak daramatzaten guztiak ez dira rastafariak. Estetikoki gustatzen zaizkielako eramaten dituzte askok eta gauza bera gertatzen da marihuanarekin. Erretzaile guztiak ez dira rastak eta belar “sakratua” erretzen duen guztiari ez zaio derrigor reggae musika gustatu behar. Eta alderantziz: reggaearen zale guztiek ez dute nahitaez erretzaile amorratuak izan beharrik, nahiz eta askok hala uste duen. Ukaezina da, ordea, reggae musikak, rasta erlijioak eta marihuanak lotura estua dutela.

**Ganja**
Rastafarientzat marihuana jakinduriaren belarra da eta belar hori erretzea Jainkoarekin harremanetan jartzeko bitartekoa da, errito erlijiosoa. Erretzeaz gain, belarrari erabilpen ugari ematen diote: janariari botatzeko, infusioak egiteko, sendabelar modura...



Belarrari buruz Bob Marley-ek hau esaten zuen: "Belarra erretzen duzunean zure burua nolakoa den erakusten duzu. Belarrak egiten dituzun gauza txar guztiak erakusten dizkizu. Zure kontzientzia da. Zure buruaren argazki zehatza erakusten dizu. Belarrak pentsatzen jartzen zaitu, meditatzen jartzen zaitu. Agian, pertsona lasaia eta orekatua bazara, posible duzu belarrik gabe meditatzea. Mendira bazoaz, txorien kantuak entzungo dituzu. Baina belarra erretzen baduzu, txorien kantuak ederragoak irudituko zaizkizu eta meditatzen lagunduko dizute. Belarra gauza naturala da, zuhaitzak bezala hazten da. Biblian, liburu santuan, idatzita dago gizakiak behar bezainbeste belar erre behar duela Jainkoarekin komunikatzeko."

** Reggae Musika egiteko instrumentuak: **


media type="youtube" key="5m2oYL4lLCI" width="425" height="350"